ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္း

ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္းသည္ မိသားစု၊ မိတ္ေဆြအသုိင္းအ၀န္း၊ အဖဲြ႕စည္း အခ်င္းခ်င္းၾကား၊ စီးပြားေရး ေလာကမွသည္ ႏုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရး နယ္ပယ္အထိ လြန္စြာအေရးပါေပသည္။ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ရာ (Trust Building)တြင္ အဓိကအေျခခံအုတ္ျမစ္ (၃)ခုျဖစ္ေသာ ပြင္႔လင္းျမင္သာမႈ (Transparency)၊ အခ်င္းခ်င္း အေလးထားဆက္ဆံမႈ(Respect)ႏွင္႔ ရုိးေျဖာင့္မႈ(Honesty)တုိ႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ဖုိ႔လုိေပသည္။ ထုိအေျခခံ အုတ္ျမစ္ (၃)ခုသည္ သုံးပြင့္ဆုိင္ပုံသ႑ာန္ တည္ရွိေနေပသည္။ ညီတူညီမွ် အေရးၾကီးသည္ဟု ဆုိလုိျခင္းျဖစ္သည္။

တစ္ဦးအေပၚတစ္ဦး ရုိးသားေျဖာင္႔မတ္စြာ ဆက္ဆံျခင္းသည္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္း၏ အေျခခံအုတ္ျမစ္ တစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။ “ေကာက္ေသာ္ စားမေလာက္၊ ရုိးေသာ္စားမကုန္”ဟူေသာ ဆုိးရုိးစကားလည္း ရွိေပသည္။ ရုိးသားေျဖာင့္မတ္စြာ ေနထုိင္ျခင္း၊ ေတြးေခၚျခင္း၊ ေျပာဆုိျခင္းျဖင့္ လူအခ်င္းခ်င္းၾကား၊ လူအဖြဲ႕အစည္းမ်ားၾကား၊ လုပ္ငန္းခြင္စသည္ျဖင္႔ သက္ဆုိင္ရာ နယ္ပယ္အသီးသီးတြင္ မိမိတုိ႔၏ ရုိးသားဂုဏ္ျဖင္႔ ပုံရိပ္ေကာင္းကုိ တည္ေဆာက္ေစလုိသည္။ သုိ႔မွသာ မိမိ က်င္လည္ရာ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ဂုဏ္သိကၡာျမင္႔မားစြာျဖင္႔ ၀င္ဆံ့ႏုိင္ေပလိမ့္မည္။ သူတစ္ပါး၏ မရုိးေျဖာင့္မႈကုိသာ ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္ေနျခင္းထက္ မိမိကုိယ္တုိင္သည္လည္း မိမိ၏ မိသားစုအေပၚ၊ မိတ္ေဆြအေပၚ၊ အဖြဲ႕အစည္းအေပၚ၊ ပတ္၀န္းက်င္ အေပၚ ရုိးသားစြာက်င္႔ၾကံမႈ ရွိ/မရွိကုိ ကုိယ္တုိင္ျပန္ဆန္းစစ္ဖုိ႔ လုိေပသည္။

ထုိနည္းတူစြာပင္ မည္သည့္ ဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္တြင္မဆုိ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး၊ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုႏွင္႔တစ္ခု ဆက္ဆံရာတြင္ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ေလးစားစြာ ဆက္ဆံဖုိ႔လိုေပသည္။ တစ္ဦးႏွင္႔တစ္ဦး အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈျဖင္႔ ဆက္ဆံ ရာတြင္ တစ္ဖက္သား၏ ခံစားခ်က္ကုိ နားလည္ေပးျခင္း၊ ဆႏၵကုိ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြး ျဖည္႕စြက္ေပးျခင္း၊ တစ္ဖက္သား၏ အခြင္႔အေရးကုိ မထိခိုက္ေစရန္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေစျခင္းတုိ႔ကုိ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လိုေပသည္။ အျခားသူတုိ႔၏ ေလးစားမႈကုိ လုိခ်င္လွ်င္ မိမိကုိယ္တုိင္လည္း ေလးစားအားထားရေသာ အရည္ေကာင္းမ်ားျဖစ္သည့္ သေဘာထား ျမင့္ျမတ္မႈ၊ အေျမာ္ အျမင္ၾကီးမားမႈႏွင့္ စိတ္ေစတနာေကာင္းထားရွိမႈစသည့္ ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးမ်ား ပုိင္ဆုိင္ထားျခင္း ရွိ/မရွိ ဆန္းစစ္ဖုိ႔ လုိေပသည္။ အျပန္အလွန္ ေလးစားဆက္ဆံမႈဟူသည္ တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈ သေဘာရွိေၾကာင္းကုိ သတိျပဳသင့္ေပသည္။

ထုိကဲ့သုိ႔ေသာ အေျခခံအုတ္ျမစ္ (၂)ခုျဖစ္သည့္ ရုိးေျဖာင့္မႈ(Honesty)ႏွင္႔ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈ (Mutual Respect) တုိ႔ကုိ တည္ေဆာက္ျပီး ေနာက္ထပ္ အေျခခံအုတ္ျမစ္တစ္ခုျဖစ္ေသာ ပြင့္လင္းမႈရွိျခင္း(Transparency)ျဖင့္ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္း (Trust Building)ကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေပလိမ္႔မည္။ ပြင့္လင္းစြာဆက္ဆံျခင္း(Transparent Communication)သည္ ရင္းႏွီးခင္မင္မႈကုိ တုိးေစသည္။ မိမိကုိယ္ကုိ ယုံၾကည္မႈတုိးေစသည့္အျပင္ အခ်င္းခ်င္းၾကား ယုံၾကည္မႈကုိလည္း ျမင့္မားေစသည္။

မည္သည့္နယ္ပယ္တြင္မဆုိ ဆက္ဆံေရး ခ်ဲ႕ထြင္လုိပါက လြတ္လပ္ပြင့္လင္းေသာ အေတြးအေခၚ၊ အျပဳအမူ၊ အေျပာအဆုိတို႔ျဖင့္သာ ခ်ဲ႕ထြင္ႏုိင္ေပလိမ္႔မည္။ မိမိကုိယ္တုိင္က ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲေသာ အျမင္၊အေတြး၊အျပဳအမူတုိ႔ကုိ က်င့္သုံးေနပါက ဆက္ဆံေရးလမ္းေၾကာင္းတြင္ မရုိးေျဖာင့္ျခင္းႏွင့္သံသယရွိျခင္းစသည့္ ဆူးခလုတ္မ်ားျဖင့္သာ ၾကဳံရေပလိမ္႔မည္။ ဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္ကုိ မည္သုိ႔မွ် ခ်ဲ႕ထြင္ႏုိင္လိမ္႔မည္ မဟုတ္ေပ။ ထုိ႔ေၾကာင္႔ပင္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရာတြင္ ထုိအေျခခံ အုတ္ျမစ္(၃)ခု၏ အေရးပါမႈႏွင့္ တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈတုိ႔ကုိ သိရွိနားလည္ လိုက္နာက်င့္သံုးဖို႔ လိုေပသည္။

ထို႔ျပင္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္သူ(Trust Builders)တုိ႔အဖုိ႔ သတိထားသင့္သည္မွာ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္းသည္ တဒဂၤအတြင္းမွာပင္ ၿပိဳကြဲပ်က္စီးႏုိင္ေၾကာင္း ပင္ျဖစ္သည္။ အႏွစ္ႏွစ္ အလလက ခင္မင္ရင္းႏွီးခဲ့ၿပီး ယုံၾကည္မႈကုိ ခုိင္မာစြာ တည္ေဆာက္ထားႏုိင္ခဲ့သည့္ မိတ္ေဆြအခ်င္းအခ်င္း၊ အဖြဲ႕အစည္းအခ်င္းအခ်င္းႏွင္႔ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ အခ်င္းခ်င္းတုိ႔ၾကား တဒဂၤအတြင္းမွာပင္ ယုံၾကည္မႈပ်က္ျပားျပီး တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ရန္သူသဖြယ္ ျဖစ္သြားရျခင္း၊ သံသယမ်ားျဖင္႔ ဆက္ဆံ လာျခင္းတုိ႔ကုိ ၾကဳံဖူးၾကားဖူး ၾကေပလိမ္႔မည္။

ထုိကဲ့သုိ႔ ယုံၾကည္မႈ က်ဆင္းရျခင္း(Low Trust)ႏွင့္ ပ်က္သုဥ္းရျခင္း(Trust Violation)မွာ တစ္ဖက္သား၏ ခံစားခ်က္ကုိ နားလည္မႈမရွိျခင္း၊ လူမႈဆက္ဆံေရး က်င့္၀တ္ကုိ မလိုက္နာျခင္း၊ အေကာင္းျမင္စိတ္နည္းပါးျခင္းႏွင့္ အႏုတ္လကၡဏာ ေဆာင္သည့္အျမင္ျဖင့္သာ တစ္ဖက္သတ္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု Ann Brown ကဆုိခဲ့သည္။ ၿပိဳကြဲသြားေသာ ယုံၾကည္မႈကုိ ျပန္လည္တည္ေဆာက္လုိေသာ္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိေသာ္လည္း အက္ရာေတာ့ ထင္က်န္ ေနေၾကာင္းကိုလည္း ၄င္းက ေထာက္ျပေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ နဂုိမူလ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္း အေနအထားသုိ႔ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိေစရန္ အေတာ္မလြယ္ကူေၾကာင္းလည္း သုံးသပ္ျပခဲ့သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္ အစပ်ိဳးအေျခအေနမွသည္ အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိ ခုိင္မာစြာတည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ ယုံၾကည္မႈကုိ လြယ္လင့္တကူ ပ်က္စီးေစမည့္ နည္းလမ္းမ်ားမွ ေရွာင္ရွားဖုိ႔ လိုေပလိမ္႔မည္။ လူဟူသည္ ဆက္ဆံေရးသတၱ၀ါ (Social Animal) ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ တစ္ဦးတည္း ရွင္သန္ရပ္တည္ရန္ မည္သုိ႔မွ် မျဖစ္ႏုိင္ေပ။ ပတ္၀န္းက်င္ အသုိင္းအ၀ုိင္းသုိ႔ တစ္နည္းမဟုတ္ တစ္နည္းျဖင့္ ၀င္ဆန္႔ေပါင္းသင္းရမည္ ျဖစ္သည္။ ထုိသုိ႔ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ေအာင္ျမင္စြာ ေလွ်ာက္လွမ္းႏုိင္ရန္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္းသည္ မ်ားစြာအေရးပါေပသည္။

ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏုိင္သူသာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရးစသည္ျဖင့္ နယ္ပယ္အားလုံးတြင္ အမ်ားထက္ သာလြန္သည့္ ေအာင္ျမင္သည့္ အသီးအပြင့္ကုိ ရရွိခံစားႏုိင္မည္ျဖစ္ျပီး၊ ရုိးသားမႈႈ(Honesty)၊ အေလးထား ဆက္ဆံမႈ (Respect)ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ(Transparency)တုိ႔ျဖင့္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ျခင္း(Trust Building)ကုိ ေအာင္ျမင္စြာ တည္ေဆာက္ ႏုိင္ပါေစဟု ဆႏၵျပဳ လုိက္ပါသည္။

Credit to လွ်ံဇြဲကုိ(စီးပြားေရးတကၠသုိလ္)